[CRA]

Eskilerde Gayrimüslim yada oruç tutamayanlar, Ramazan'da oruçlulara azami hürmet gösterirlerdi.

Herhangi bir özür ile oruç tutamıyanların, bu aya hürmet etmesi, oruç tutamadıkları günler, gizli yemeleri lâzımdır. Bu aya hürmetsizlik çok tehlikelidir. Ramazân-ı şerîfte umûmî yerlerde, müslümanların karşısında, oruç yiyenlerin ve oruç tutanları aldatarak, oruç tutturmuyanların îmânı gider.
Oruca hürmet çok önemlidir. Eskiden bugünkü gibi değildi. Gayri müslimler bile müslümanların orucuna hürmet ederdi. Açıkta yemezlerdi. Yine böyle bir Ramazanda, gayri müslim bir kimse, evine geldiğinde, çocuğunu evin önünde açıktan yemek yediğini gördü. Hemen oğlunu azarlayıp, Evladım bilmiyor musun, bugün müslümanların oruç tutma günü. Nasıl böyle onların gözü önünde açıktan karnını doyuruyorsun. Çabuk gir içeri. Bir daha böyle açıktan yediğini görmiyeyim, dedi. Aradan bir zaman geçtikten sonra, bu kimse vefat etti. Bu kimseyi, müslüman komşusu rü'yada gördü. Kendisini çok güzel yerlerde, rahat bir şekilde görünce merak edip kendisine sordu:
- Senin bu bulunduğun yer neresidir?
- Cennettir.
- Peki dünyada iken, islâm dinine sen inanmazdın, nasıl oldu da Cennete girdin?
- Doğru, son zamanlarıma kadar müslüman değildim. Fakat, vefatıma yakın, îmân edip, müslüman oldum.
- Bu nasıl oldu ?

Bu büyük ni'mete kavuşmama sebep şu: Birgün Ramazanda çocuğumu açıkta yemek yediği için azarlayıp, oruca hürmet etmesini istemiştim. Cenab-ı Hakkın, beni bu hürmet sebebiyle ahir ömrümde, îmân ile şereflendirdiği bildirildi. Gördüğün gibi Cennette rahat içindeyim, Bu ayı, âhıreti kazanmak için fırsat bilip, elden geldiği kadar ibâdet etmeli, Allahü teâlânın râzı olduğu işleri yapmalıdır.
Allahü teâlânın gazabına sebep olabilecek bütün kötülüklerden, haramlardan sakınmak, îmân, ibâdet bilgilerini, haramları öğrenmek, kul haklarından sakınmak, varsa helâlleşmek, günahlardan tevbe etmek lâzımdır. Herşeyden önce, i'tikâdı düzeltmelidir. Ehl-i sünnet âlimlerinin bildirdiği i'tikâdı öğrenmek ve buna göre inanmak lâzımdır.
i'tikâd düzgün olmazsa, tutulan oruçların, yapılan diğer ibâdetlerin, bir fâidesi olmaz. Çünkü, i'tikâdı bozuk olanların, muhakkak Cehenneme gidecekleri ha-dîs-i şerîfte bildirilmiştir. Bunun için, Ehl-i sünnet âlimlerinin yazdığı ilmihâl kitaplarını alıp okumalı, doğru îmânı öğrenmeli ibâdetleri yapmalı, haramlardan sakınmalıdır.
Allahü teâlâ, şartlarına uygun yapılan tevbeleri kabûl edeceğini va'detmiştir. Böyle mübârek günleri, ayları fırsat bilip, çok çok tevbe istigfar etmeli, affedilmek için, cenâb-ı Hakka yalvarmalıdır. Sonra ibâdetleri, haram ve helâl olanları öğrenmeli ve bunlara göre ibâdet yapmaya çalışmalıdır.


BiR HADiS; "Her iftar vaktinde Allah'ın (cehennemden) azat ettigi kişiler vardır. Bu, her gece böyle devam eder" (ibn Mace).


RAMAZANDA, AĞIR YiYECEKLERDEN KAÇININ !..
Ramazan’da, yaşlı ve hamilelerin yanı sıra kalp ve tansiyon gibi kronik hastalığı bulunanların oruç tutmasının sakıncalı olduğunu belirtilerek, ay boyunca ağır yiyeceklerin tüketilmemesi, bol sıvı alınması ve ağır sporlar yapılmaması öneriliyor.
Konu ile ilgili bilgi veren iç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Koptagel ilgün, Ramazan ayında bazı özel durumu olan- ların oruç tutmasının sakıncalı olduğunu belirtti.

“BOL SIVI TÜKETiNâ€?
''Parkinson, Alzheimer, sara, psikiyatrik bozukluk, kanser, daha önce mide ülseri ve kanaması geçirenler, şeker, kalp ve tansiyon, mide ve bağırsak hastaları, kronik böbrek yetmezliği olanlar, yaşlı ve vücutça düşkün kişiler, düzenli olarak ilaç kullanması gerekenler, ameliyatlı veya ameliyatın dinlenme döneminde bulunanlar, hamile veya çocuk emzirenlerin'' oruç tutması sakıncalı olanlardan bazıları olduğunu dile getiren ilgün, Ramazan'da beslenme ve egzersizde dikkat edilmesi gereken kurallar bulunduğuna dikkat çekti.

Prof. Dr. ilgün, bu kurallara uyul- duğu takdirde oruç tutarken uzun süre aç kalmaktan kaynaklanan so- runların en aza indiğini vurgulaya- rak, ''iftarda özellikle, iftariye adı al- tında yenen şarküteri ağırlıklı besin- lerden az tüketin. Hamur işi yiyecek- ler ve pideyi asgari miktarda yiyin. Yemeği yavaş yiyin, iyi çiğneyin. if- tar ve sahur arasında sıvı tüketimine ağırlık verin. iftar yemeğini fazla ka- çıranlar rahatlamak için soda gibi gazlı içecekleri ellerinden bırakamı- yor. Sodayı fazla kaçırmayın, su ve ayran tüketin. Hazır meyve sularını az tüketin'' dedi.

SiGARA VE SPOR UYARISI
iftar ve sahurda, adeta açığı kapatmak amacıyla fazla ve sık aralıklarla içilen sigaranın, kanın oksijen oranını düşürdüğünü dile getiren ilgün, ''Dolu olan mide de sindirim sırasında oksijeni tüketeceğinden, sigaranın verdiği zarar daha da artacaktır'' dedi. ''Ramazan ayında en fazla yapılan hatalar arasında tok karnına ağır spor yapmak geliyor'' diyen Prof. Dr. Koptagel ilgün, halı sahada top oynamak, koşmak, spor salonuna gitmek yerine, iftardan birkaç saat sonra ritmik yürüyüş yapmanın sağlık açısından daha yararlı olduğunu sözlerine ekledi.


UNUTULMAYA YÜZ TUTAN, RAMAZAN GELENEKLERi..

Ramazan ayıyla özdeşleşmiş kimi adet ve gelenekler zamanın akışına paralel değişikliklerle sürdürülürken bazıları unutulmaya yüz tutmuş görünüyor.
Ramazanın ruhuna uygun olarak hemen yerde yoksullara gıda yardımı yapılıyor. Ramazan gelenekleri yörelere göre farklılık gösterirken, belediyeler iş adamları, varlıklı kişiler yoksul ailelere özel olarak hazırlattıkları gıda paketlerini dağıtıyorlar. Paketlerin dağıtılması, ailelerin rencide olmaması için genellikle marketlerin hazırladığı gıda paketlerinin fişlerinin dağıtılması şeklinde yapılıyor.

SAMSUN'DA ''SELE-SEPET'' ŞENLiKLERi
Samsun'un Bafra ilçesinde özellikle çocuklar için ayrı bir anlam taşıyan bir gelenek yıllardır sürdürülüyor. ''Sele-sepet'' adıyla bilinen ve Ramazan ayının 14'ünü 15'ine bağlayan gece gerçekleştirilen şenlik, ilçe halkının katılımı ile düzenleniyor. Geçmişin kül- tür mirası olarak bugüne taşınan etkinlik; çocukların sevindirildiği, ikramlarda bulunulan ve eğlence amaçlı bir şenlik olarak günümüzde hala etkinliğini koruyor. iftarın ardından başlatılan şenlikte çocuk- lar taşıdıkları ''sele-sepet'' adı verilen fenerlerle evleri dolaşarak bahşiş topluyor. Her gidilen evde mutlaka bir ikramda bulunulurken, verilen hediyeler taşınan sepetlerde biriktiriliyor.

AMASYA'DA BANDO
Amasya'da, geçmişi yaklaşık 150 yıl öncesine daya- nan müzikle iftar açma geleneği ile kent sakinleri belediye bandosunun çaldığı yılın popüler parçaları eşliğinde iftar yapıyor, sahura kalkıyorlar. Zamanın Amasya Mutasarrıfı Ziya Paşa'nın 1860'lı yıllarda bir ramazan günü Amasya Kalesi'nden davul zurna çaldırmasıyla başladığı bilinen geleneği bugün belediye bandosu verdiği konserlerle sürdürüyor. Kente hakim en yüksek yer olan Harşena Dağı'ndaki Amasya Kalesi'nde iftardan yaklaşık bir saat önce başlayan konserlerde, yılın popüler şarkıları ile Amasyalıları iftara hazırlayan bando, konserlerini sahurda da sürdürüyor.

SiNOP'TA HELESA
Sinop'a özgü bir gelenek olan ve ramazan ayında ''sellime çıkma'' ya da diğer adıyla ''helesa'' olarak gerçekleştirilen şenliklerin geçmişi ise tam olarak bilinmiyor. Bir anlatıma göre, çok eski bir dönemde kış mevsimi fırtınadan kaçarak Sinop'a sığınan bir geminin tayfaları haftalarca burada mahsur kalmış. Kumanyaları tükenen tayfalar da kimseden bir şey isteyemedikleri için çaresiz kalınca, sonunda bir filikayla kente çıkıp, ellerinde fenerle evleri dolaşıp mani söyleyerek yiyecek istemişler. Helesanın bu öyküden kaynaklanıp kaynaklanmadığı tam olarak bilinmese de her yıl ramazan ayında gerçekleştirilen bu gelenek, yıllardır sürdürülüyor.

ERZURUM'DA FARKLI BiR GELENEK
Erzurum'da ilk defa oruç tutan çocuklara çeşitli hediyeler verilmesi, nişanlı kızların evlerine iftarlık yemek ve hediye götürülmesi, maddi durumu kötü olan vatandaşlara iftarlık verilmesi ve her yıl ramazan ayında 1001 hatim okuma geleneğinin sürdürülmesi dikkat çekiyor.

KONYA'DA, 'ORUCA DiREK VURMA'' ...
Konya'da oruç tutan çocuklara dayanamadıkları için yaptırılan ''oruca direk vurma'' günümüzde tamamen unutulmaya yüz tutarken, esnafın dükkan komşusunu iftar yemeğine çağırması geleneği de giderek azalıyor. Selçuk Üniversitesi'nden emekli Prof. Dr. Saim Sakaoğlu, Konya'da ramazan geleneklerinin en önemlisinin iftar yemeğine davet olduğunu söyledi. Eskiden akrabalar ve komşuların birbirini, esnafın ise dükkan komşusunu iftara davet ettiğini anlatan Sakaoğlu, şunları kaydetti: ''Ramazan ayı boyunca herkes birbirine gider gelir. Günümüzde esnafın dükkan komşusunu iftara daveti giderek azalıyor. Akraba davetleri sürüyor ancak eskisi kadar yoğun değil. Teravih namazları bazı camilerde genellikle hatim ile kılınırdı ve çok uzun sürerdi.â€?

KAYSERi'DE ARABAŞI YEMEĞi
Kayseri'de özellikle ramazan aylarında yapılan arabaşı adlı yemek, bir çok aileyi bir araya getirerek sohbet etme fırsatı yaratıyor. Bazı yörelerde ''Arabaşı'' olarak adlandırılan, arabaşı, tavuk, hindi veya kaz etinin, kemiklerinden ayrılıp kavrulmuş un ile yapılan çorbasının, muhallebi kıvamında un ve su ile pişirilen hamurun birlikte yendiği, çok eski bir yemek olarak biliniyor. Ramazan aylarında arabaşı, mutlaka birden fazla ailenin davet edilmesiyle, hep birlikte yenilen bir yemek olma özelliğini koruyor.


DÜNYA'DA RAMAZAN..

IRAK
Kan,gözyaşı, bombalar ve ölümün kol gezdiği Irak'ta Bağdat'ın 50 km. batısındaki Felluce kentinde müslüman bir ailenin iftar sofrası. Ramazan bereketi deyip kaşık sallanan çorba en azından yaşıyor olmanın ve ailece bir arada olmanın keyfi Ramazan'ı daha anlamlı kılıyor.

ENDONEZYA
Dünyanın en popüler müslüman ülkesi olan Endonezya'da çoğu insan Ramazan ayını orada geçirmek ve oruçlarını orada tutmak için bu ülkeye geliyorlar. Fotoğrafta ilginç coğrafyası ve nezih insanlarıyla dikkat çeken Endonezya'da başkentin en büyük camisi istiklal'de bir cuma namazı..

FiLiSTiN
Eski Kudüs'te müslümanlar Anadoluda da bir çok yerde uygulanan iftar topu geleneğini sürdürüyor. Kentin yüksek bir yerinde atılan Ramazan topu, iftar saatine ayrı bir heyecan katıyor. Ramazan topunun Kudüs'de atılması ise Filistinli Müslümanların herşeye rağmet dik durşunun abidesi gibi..

PAKiSTAN
Müslümanlar için en kutsal aylardan olan Ramazan çarşı pazarada renk getiriyor. Dünyanın her yerinde müslümanların sofralarında yer verdiği hurma da pazar yerinin en kıymetli meyvesi. Pakistan'ın karaçi kentinde çeşitli kalitede hurma satan esnaf ve iftarlık alan Pakistanlı müslümanlar yerel kıyafetleriyle egzotik bir görüntü oluşturuyorlar..